Tri mẫu | Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (GS. Đỗ Tất Lợi)

Tri mẫu | Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (GS. Đỗ Tất Lợi)

Tri mẫu | Anemarrhena asphodeloides

Sadita Thứ Sáu, ngày 05/11/2021 14:58 CH (GMT+7) 426

Tên khoa học là Anemarrhena asphodeloides Bunge. Thuộc họ Hành Alliaceae.

Tri mẫu (Rhizoma Anemarrhenae) là thân rễ phơi hay sấy khô của cây tri mẫu Anemarrhena asphodeloides, thuộc họ Hành Alliaceae.
 
Tri mẫu vốn có tên là chi mâu, do chi mâutrứng con kiến, vì lúc mầm cây này mọc lên trông giống trứng con kiến, cho nên gọi tên như vậy, sau đọc chệch thành tri mẫu.
 
A. Mô tả cây
Tri mâu là một loại cỏ sống lâu năm, thân rễ chạy ngang. Lá mọc vòng, dài khoảng 20 - 30cm, hẹp, đầu nhọn, phía dưới ôm vào nhau. Mùa hạ, ra cành mang hoa. Cao chừng 60 - 90cm. Cụm hoa thành bông hoa nhỏ, màu trắng.
 
 
 
 
Tri mẫu - Anemarrhena asphodeloides
 
B. Phân bố, thu hái và chế biến
Cho đến nay, vị tri mẫu vẫn phải nhập từ Trung Quốc. Chưa thấy trồng ở nước ta. Vào các tháng 3 - 4, người ta đào lấy thân rễ, rửa sạch phơi hay sấy khô.
 
C. Thành phần hóa học
Trong tri mẫu có một chất saponin gọi là asphonin. Ngoài ra, còn một chất có tinh thể chưa xác định.
 
D. Công dụng và liều dùng
Theo tài liệu cổ, tri mẫu có vị đắng, tính lạnh, không độc, có tác dụng tu thận, bổ thủy, tả hỏa, thường được dùng chữa bệnh tiêu khát (đái đường), hạ thủy, ích khí.
 
Hiện nay, tri mẫu thường được dùng làm thuốc chữa ho, tiêu đờm, chữa sốt, sốt do viêm phổi.
 
Ngày dùng 4 đến 10g dưới dạng thuốc sắc.
 
Một số đơn thuốc kinh nghiệm có tri mẫu:
Chữa bụng chướng to, rất cứng rắn, chân tay nhỏ, ăn uống không được: Uống thuốc gì cũng không khỏi, sau uống bài ngũ linh tán gồm các vị tri mẫu, đan sâm, độc hoạt, hải tảo, quỷ vũ tiến, tần bông (hai vị sau chưa xác định) thì thấy lợi tiểu tiện, ăn uống được, bệnh dần dần khỏi (Theo sách Thiên Kim ngoại đài).
 
Chữa viêm phổi: Tri mẫu 5g, tang bạch bì 10g, mạch môn đông 8g, nước 600ml, sắc còn 200ml, chia 3 lần uống trong ngày.
 
Dương vật cường luôn: Tri mẫu, hoàng bá, xa tiền, mộc thông, thiên môn đông, sinh thảo (cam thảo sống), các vị bằng nhau, mỗi vị 4g sắc uống.
 
Có mang động thai: Tri mẫu 80g, tán nhỏ, viên với mật bằng hạt ngô, mỗi ngày uống 20 viên, chiêu với nước cháo.
 
Hắc lào: Tri mẫu mài với giấm, bôi lên.
 
(Theo Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam – GS. Đỗ Tất Lợi)
  
Tag:
Ý kiến bạn đọc

Hãy đăng nhập hoặc tạo tài khoản để gửi bình luận

Gửi

Có thể bạn chưa biết

Những ý nghĩa của cái Tết trong truyền thống Văn hóa Việt Nam

Nói đến Tết, chúng ta thường nghĩ tới một dịp vui đầu năm mới: Tết Nguyên Ðán, ...

21 bức ảnh chứng minh thời gian là thứ đẹp đẽ nhưng vô cùng tàn nhẫn

Có những thứ thật mong manh, có những thứ lại vô cùng bền bỉ dưới tác động của ...

Nhà nông

Cần bảo vệ những người bạn của nông dân trên đồng ruộng

Hiện nay, các quốc gia trồng lúa trên thế giới đều có xu hướng phòng trừ sâu ...

Cách trồng và chăm sóc Sứ Thái Lan

Sứ Thái Lan tuy rất sai hoa,nhưng do ống hoa quá nhỏ gây trở ngại cho côn trùng ...

từ điển

Mù mắt | Isotoma longiflora

Tên khoa học là Isotoma longiflora Presl., Lobelia longifloia Willd., Laurentia ...

Tri mẫu | Anemarrhena asphodeloides

Tên khoa học là Anemarrhena asphodeloides Bunge. Thuộc họ Hành Alliaceae.

giáo trình - tài liệu

Cẩm nang chẩn đoán bệnh cây ở Việt Nam (ACIAR 2009)

Cuốn cẩm nang này được biên soạn nhằm giúp các nhà nghiên cứu bệnh cây phát ...

Các loài thực vật phụ sinh thuộc họ Cà phê | The tuberous epiphytes of the Rubiaceae

Myrmecodia Jack, a tuberous epiphytic genus of the Psychotrieae, Hydnophytinae, ...